W dniu 1 października 2026 r. opublikowany został nowy – przygotowany w KOBiZE – materiał (Policy Brief) pt. „EU ETS Reform. Key Market Drivers: MSR, LRF and Supply Flexibilities ”, poświęcony najważniejszym zmianom planowanym w systemie EU ETS oraz ich wpływowi na funkcjonowanie rynku uprawnień do emisji po 2030 r.

Pełna publikacja: https://climatecake.ios.edu.pl/wp-content/uploads/2026/10/KOBiZE_ETS-reform_Policy-Brief.pdf

Analiza przedstawia przede wszystkim wpływ mechanizmów liniowego współczynnika redukcyjnego (Linear Reduction Factor - LRF), rezerwy stabilności rynkowej (Market Stability Reserve - MSR) oraz dodatkowych działań zwiększających elastyczność podaży uprawnień na funkcjonowanie EU ETS. Autorzy wskazują, że to przede wszystkim tempo redukcji puli uprawnień (capu) po 2030 r. będzie miało największy wpływ na dostępność uprawnień na rynku. Z kolei parametry MSR wpływają na skalę i tempo zmian podaży uprawnień znajdujących się w obiegu.

W publikacji przedstawiono i porównano sześć scenariuszy, obejmujących m.in. scenariusz referencyjny, propozycję Komisji Europejskiej przedstawioną w dniu 17 lipca br., wariant CAKE, propozycję komisji ENVI oraz scenariusze dotyczące alternatywnych parametrów MSR i elastyczności. Analiza obejmuje m.in. wpływ na zmiany w pulach aukcyjnych, limicie emisji, nadwyżce uprawnień (tzw. TNAC), operacje w rezerwie MSR, poziom emisji czy też potencjalne krańcowe koszty emisji (Marginal Compliance Cost - MCC).

Wyniki modelowania wskazują, że wraz z zaostrzaniem ograniczeń emisyjnych krańcowe koszty emisji (MCC) mogą w kolejnych dekadach znacząco wzrosnąć, szczególnie w warunkach ograniczonej dostępności technologii niskoemisyjnych. Dla propozycji KE modelowany MCC kształtuje się na poziomie ok. 145 EUR/tCO₂ w 2030 r. i wzrasta do ok. 470 EUR/tCO₂ w 2040 r. (w cenach z 2020 r.). W zależności od przyjętego wariantu różnice są jednak znaczące. W scenariuszu CAKE, MCC w 2040 r. wynosi ok. 350 EUR/tCO₂, podczas gdy w scenariuszu ENVI sięga ok. 650 EUR/tCO₂. W scenariuszach o bardziej ograniczonej podaży uprawnień MCC osiąga maksymalny poziom przyjęty w modelu, co wskazuje na brak możliwości osiągnięcia celu redukcyjnego przy założonych ograniczeniach technologicznych.

Szczególną uwagę poświęcono zmianom parametrów rezerwy MSR. Analiza pokazuje, że bardziej restrykcyjne progi prowadzą do większych transferów uprawnień do rezerwy, szybciej ograniczając nadwyżkę uprawnień w obiegu (TNAC), ale jednocześnie zmniejszają podaż uprawnień dostępną na rynku i prowadzą do wzrostu krańcowych kosztów emisji przed 2030 r.

W publikacji przeanalizowano również nowe źródła elastyczności, w tym trwałe pochłanianie CO₂ (ang. removals), międzynarodowe jednostki z art. 6 Porozumienia Paryskiego (tzw. offsety) oraz nowy instrument ETS Investment Booster. Wyniki wskazują, że ich dostępność i terminowe wdrożenie mogą mieć istotne znaczenie dla utrzymania odpowiedniej podaży uprawnień po 2030 r.

Najważniejsze wnioski publikacji:

• Tempo redukcji emisji (LRF) po 2030 r. jest kluczowym czynnikiem kształtującym długoterminową podaż uprawnień, wywierając znacznie większy wpływ na rynek uprawnień niż same zmiany w rezerwie MSR.
• Propozycja KE łączy niższy LRF w drugiej połowie lat 30., zmodyfikowany mechanizm MSR oraz dodatkowe mechanizmy elastyczności. Rozwiązania te mogą zwiększyć elastyczność podaży, jednak wyniki analizy wskazują, że mogą nie być wystarczające do zapewnienia stabilnego funkcjonowania rynku w dłuższej perspektywie. Znaczące obniżenie progów rezerwy MSR szybko zmniejszyłoby nadwyżkę rynkową, ale kosztem znacznego ograniczenia podaży uprawnień i istotnego wzrostu krańcowych kosztów emisji (MCC) w perspektywie 2030 r.
• W miarę zaostrzania pułapu emisji po 2035 r. ograniczenia we wdrażaniu czystych technologii stają się coraz ważniejsze, co prowadzi do gwałtownego wzrostu krańcowych kosztów emisji.
• Skutki reformy EU ETS będą zależały przede wszystkim od wzajemnego oddziaływania LRF, parametrów MSR oraz dodatkowych mechanizmów elastyczności, takich jak trwałe usuwanie CO₂ i wykorzystanie międzynarodowych jednostek redukcji emisji, a także instrumentów wspierających inwestycje, w tym ETS Investment Booster. W przypadku mechanizmów elastyczności kluczowe znaczenie będą miały ich dostępność, jakość oraz termin wdrożenia. .

W przypadku pytań prosimy o kontakt: cake@kobize.pl