W dniu 10 czerwca 2026 r. w Instytucie Ochrony Środowiska – Państwowym Instytucie Badawczym odbyło się spotkanie rozpoczynające Krajowy Program Współpracy w zakresie serwisu lądowego programu Copernicus, tzw. National Collaboration Program - Copernicus Land Monitoring Service (CLMS NCP). IOŚ-PIB jest Krajowym Punktem Kontaktowym ds. implementacji CLMS NCP Polska. Projekt CLMS NCP jest koordynowany przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBIZE) w IOŚ-PIB.
CLMS NCP to inicjatywa Europejskiej Agencji Środowiska (EEA), która wraz z Komisją Europejską prowadzi serwis lądowy programu Copernicus (CLMS). Celem działania jest podnoszenie świadomości i potencjału praktycznego wykorzystania produktów tego serwisu, zebranie potrzeb szerokiego grona użytkowników na szczeblu krajowym i regionalnym oraz włączenie państw członkowskich w rozwój systemu CLMS.
Spotkanie otworzyli: Robert Jeszke, z-ca Dyrektora IOŚ-PIB ds. zarządzania emisjami, prof. Michał Żmihorski, z-ca Dyrektora IOŚ-PIB ds. naukowych, Joanna Jurkiewicz - MNiSW.
Spotkanie rozpoczęło się prezentacją przedstawicieli Europejskiej Agencji Środowiska (EEA), którzy przedstawili założenia programu CLMS NCP, portfolio produktów dostępnych w serwisie lądowym oraz perspektywy dalszego rozwoju serwis. Następnie dr hab. inż. Agata Hościło, koordynator CLMS NCP Polska przedstawiła polski kontekst CLMS NCP oraz planowane działania obejmujące zorganizowanie dwóch wydarzeń informacyjnych dot. programu, przygotowanie dwóch przypadków praktycznego zastosowania produktów CLMS oraz zebranie i opisanie w formie raportu potrzeb i wymagań użytkowników w odniesieniu do CLMS.
Ważną częścią spotkania były prezentacje uczestników pokazujące praktyczne zastosowania produktów serwisu lądowego w procesie implementacji polityk środowiskowych i klimatycznych. Zaprezentowane zostały następujące przykłady:
1) Praktyczne zastosowanie produktów CLMS na przykładzie art. 8 unijnego rozporządzenia w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych – Marta Zimny i Małgorzata Marczewska, MKiŚ
2) Rachunki ekosystemów w statystyce publicznej – Tomasz Pac, GUS
3) Monitoring występowania deformacji ciągłych terenu na obszarze Polski na podstawie European Ground Motion Service (EGMS) – Maria Przyłucka, PIG-PIB
4) Integracja wieloźródłowych danych dot. pokrycia terenu i użytkowania gruntów na potrzeby inwentaryzacji gazów cieplarnianych w sektorze LULUCF, Marcin Żaczek, Agata Hościło, KOBIZE/IOŚ-PIB
5) Intensywność użytkowania łąk na podstawie szeregów czasowych Sentinel-2 i produktów Copernicus Land Monitoring Service, Milena Cudak, KOBIZE/IOŚ-PIB
Uczestnicy wysłuchali również prezentacji Jana Musiała, przedstawiciela firmy CloudFerro odpowiedzialnej za migrację danych CLMS na europejską platformę Copernicus Data Space Ecosystem (CDSE), który zaprezentował praktyczne aspekty dostępu, przetwarzania i wizualizacji danych CLMS na platformie CDSE.
Spotkanie zakończyło się krótką interaktywną ankietą, w której uczestniczy wskazali najczęściej wykorzystywane produkty CLMS. Na pierwszym miejscu znalazły się tradycyjne Corine Land Cover, Urban Atlas i CLCplus. Jako główne bariery ograniczajcie wykorzystanie CLMS wskazano niewystarczającą częstotliwość aktualizacji danych, szczegółowość i jakość danych oraz trudność w znalezieniu odpowiednich danych. Najważniejsze z punktu widzenie uczestników spotkania są aktualność, rozdzielczość przestrzenna i dokładność/jakość udostępnianych danych. Na pytanie dotyczące oczekiwań w stosunku do krajowego CLMS NCP, uczestnicy wskazali konieczność zorganizowania szkolenia nt. przetwarzania, pobierania produktów CLMS oraz udział w grupach tematycznych.
Spotkanie było okazją do nawiązania kontaktów, poznania możliwości wykorzystania danych CLMS w praktyce oraz wymiany doświadczeń związanych z zastosowaniem produktów CLMS w Polsce. NCP CLMS pozwoli na zbudowanie ekosystemu sprzyjającemu wymianie wiedzy, realizacji wspólnych projektów i efektywniejszemu wykorzystaniu danych obserwacji Ziemi.
Dziękujemy wszystkim prelegentom oraz uczestnikom za czynny udział w inauguracji Krajowego Programu Współpracy w zakresie monitoringu obszarów lądowych - CLMS NCP
