W dniu 11 czerwca 2026 r. przedstawiciele Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych (CAKE), Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) oraz Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego (IOŚ-PIB) uczestniczyli w XIII Kongresie Polska Chemia, organizowanym przez Polską Izbę Przemysłu Chemicznego w Warszawie.
W konferencji uczestniczył Robert Jeszke, Zastępca Dyrektora IOŚ-PIB ds. Zarządzania Emisjami, Kierownik KOBIZE który był jednym z panelistów debaty pt. „EU ETS a konkurencyjność przemysłu – czy UE koryguje kurs?”. W dyskusji udział wzięli także: Paweł Różycki, Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Powietrza i Negocjacji Klimatycznych w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Ryszard Biernacki, Dyrektor Naczelny ds. Transformacji Energetycznej w KGHM Polska Miedź S.A., dr Artur Chołody, Wiceprezes Zarządu i Dyrektor Generalny Grupy Azoty S.A., oraz Piotr Szlagowski-Budacz, Group Strategy Director w QEMETICA. Panel stanowił platformę wymiany doświadczeń i poglądów pomiędzy przedstawicielami administracji publicznej, sektora przemysłowego oraz środowiska eksperckiego na temat przyszłości systemu EU ETS i jego wpływu na konkurencyjność europejskiej gospodarki. Moderatorem dyskusji była Sonia Sobczyk-Grygiel z Business Insider Polska. Dyskusja poświęcona była przyszłości unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji w kontekście wyzwań stojących przed europejskim przemysłem, takich jak wysokie koszty energii, rosnąca presja konkurencyjna ze strony importu spoza Unii Europejskiej, zwiększające się obciążenia regulacyjne oraz konieczność realizacji znaczących inwestycji związanych z transformacją klimatyczną.
Jednym z kluczowych zagadnień poruszanych podczas panelu było pytanie, jak zapewnić, aby system EU ETS skutecznie redukował emisje gazów cieplarnianych w Europie, nie prowadząc jednocześnie do ograniczania produkcji przemysłowej i utraty miejsc pracy. Podkreślono, że EU ETS powinien pozostać centralnym, rynkowym instrumentem polityki klimatycznej Unii Europejskiej, jednak jego dalszy rozwój powinien uwzględniać potrzebę zapewnienia stabilności regulacyjnej, przewidywalności dla inwestorów oraz ochrony konkurencyjności europejskiego przemysłu. W trakcie debaty wskazano również na potrzebę zwiększenia stabilności i płynności rynku uprawnień do emisji, odpowiedniego powiązania mechanizmu CBAM z systemem bezpłatnych przydziałów uprawnień oraz uwzględnienia różnic strukturalnych pomiędzy państwami członkowskimi UE, zwłaszcza w zakresie kosztów energii elektrycznej. Jednym z kluczowych wniosków płynących z dyskusji było wskazanie, że przyszła reforma systemu EU ETS powinna umożliwiać realizację ambitnych celów klimatycznych przy jednoczesnym zachowaniu konkurencyjności europejskiego przemysłu oraz zapewnieniu odpowiednich mechanizmów wspierających finansowanie transformacji niskoemisyjnej.
Podczas wydarzenia Maciej Pyrka, Kierownik Zespołu Strategii, Analiz i Aukcji w CAKE/KOBiZE/IOŚ-PIB, przedstawił analizę funkcjonowania systemu EU ETS z perspektywy przemysłu, koncentrując się na planowanej reformie systemu oraz jej potencjalnym wpływie na konkurencyjność europejskiej gospodarki. W prezentacji omówiono harmonogram rewizji EU ETS oraz najważniejsze kierunki dyskusji prowadzonych na poziomie Unii Europejskiej, obejmujące m.in. zmiany w funkcjonowaniu Rezerwy Stabilności Rynkowej (MSR), przyszłość bezpłatnych przydziałów uprawnień dla sektorów objętych mechanizmem CBAM, a także możliwość wykorzystania jednostek pochłaniania CO₂ w systemie po 2031 r.
Przedstawiono również działania podejmowane przez Komisję Europejską na rzecz wsparcia dekarbonizacji przemysłu, w tym rozwój instrumentów finansowych wspierających inwestycje niskoemisyjne. Istotnym elementem wystąpienia była prezentacja wyników analiz CAKE i KOBiZE dotyczących potencjału technologii wychwytu, wykorzystania i składowania dwutlenku węgla (CCUS) w Polsce oraz możliwości wykorzystania tych rozwiązań w realizacji krajowych i europejskich celów klimatycznych. Zaprezentowano także opracowany
w mach projektu LIFE ENSPIRE symulator CBAM, umożliwiający analizę wpływu mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ na dochody budżetowe oraz koszty importu produktów objętych regulacją.
Udział ekspertów CAKE, KOBiZE i IOŚ-PIB w XIII Kongresie Polska Chemia stanowił ważną okazję do prezentacji wyników analiz oraz wymiany doświadczeń z przedstawicielami przemysłu, administracji publicznej i środowiska eksperckiego na temat przyszłości polityki klimatycznej i energetycznej Unii Europejskiej.
