Zespół ekspertów KOBiZE opublikował nowy policy brief pt. “Integrating international carbon credits into the EU 2040 Climate Framework”. W publikacji zaprezentowano rekomendacje dotyczące wykorzystania międzynarodowych jednostek w architekturze celu klimatycznego Unii Europejskiej w perspektywie 2040 roku. Stanowi ona kluczowy element wkładu KOBiZE do prowadzonych przez Komisję Europejską konsultacji społecznych na wyżej wymieniony temat.
Uchwalona w marcu 2026 r. nowelizacja Europejskiego prawa o klimacie przewiduje możliwość wykorzystania do 5% wysokiej jakości międzynarodowych jednostek (tzw. carbon credits), co odpowiada krajowej redukcji emisji gazów cieplarnianych netto o 85% do 2040 r. w porównaniu z poziomem z 1990 r.
Autorzy argumentują, że wczesne, kontrolowane i oparte na integralności środowiskowej włączenie międzynarodowych jednostek może zwiększyć efektywność i rozszerzyć zasięg polityki klimatycznej UE, jednocześnie chroniąc konkurencyjność przemysłu – pod warunkiem, że w punkcie wyjścia gotowe będą rozwiązania wyzwań dotyczących zarządzania. Bez scentralizowanego podejścia system narażony jest bowiem na ryzyko fragmentacji, niespójnych standardów jakości i zakłóceń rynku.
Najważniejsze postulaty dokumentu obejmują:
- wykorzystanie międzynarodowych jednostek zgodnych ze standardami Artykułu 6 Porozumienia Paryskiego jako ograniczonej, ale strategicznie istotnej elastyczności w ramach głównych filarów polityki klimatycznej UE;
- zapewnienie zarządzania, monitoringu i stabilizacji rynku koniecznych dla bezpiecznej integracji kredytów przez centralną instytucję UE, taką jak Europejski Centralny Bank Węglowy (ECCB);
- gwarantowanie przez ECCB wysokich standardów jakości, rzetelnego rozliczania i spójnego egzekwowania zasad w odniesieniu do wszystkich kredytów wchodzących na rynek UE, co zapewni wiarygodność rynku oraz zapobiegnie ryzykom środowiskowym i wizerunkowym;
- wcześniejsze wdrożenie w ramach fazy pilotażowej (w latach 2031–2035), które mogłoby wesprzeć rozwój rynku i mechanizmów zarządzania oraz umożliwić UE ukształtowanie we współpracy ze strategicznymi partnerami globalnego rynku emisji dwutlenku węgla opartego na wysokiej integralności środowiskowej.
Eksperci KOBiZE rekomendują, by UE:
- określiła jasne ramy zarządzania międzynarodowymi jednostkami;
- ustanowiła scentralizowany model zarządzania – taki jak Europejski Centralny Bank Węglowy (ECCB);
- zapewniła ścisłe standardy integralności środowiskowej;
- doprecyzowała ilościowy zakres wykorzystania międzynarodowych jednostek;
- zapewniła, że wszelkie powiązania z systemem handlu emisjami EU ETS pozostaną pośrednie, ograniczone i zarządzane centralnie;
- uruchomiła fazę pilotażową (2031–2035) w celu przetestowania sposobów integracji, mechanizmów zarządzania i procedur rozliczeniowych;
- użyła międzynarodowych jednostek jako strategicznego narzędzia dyplomacji klimatycznej;
- wykorzystała rynki emisji dwutlenku węgla do wniesienia wkładu w globalne finansowanie klimatyczne;
- zapewniła spójność z istniejącymi instrumentami UE, w tym EU ETS, CBAM i powstającymi ramami dotyczącymi pochłaniania dwutlenku węgla.
Publikacja dostępna jest do pobrania tutaj: