Okres 2021-2030 r.

Czwarty okres został ukierunkowany na realizację celów UE w ramach pakietu European Green Deal i ram klimatyczno-energetycznych na 2030 r. W tym okresie poziom LRF (tzw. Linear Reduction Factor, LRF, czyli corocznej redukcji limitu emisji) został zwiększony do 2,2% (w porównaniu do poziomu 1,74% w III okresie 2013–2020), co przyczyniło się do znacznego zmniejszenia liczby dostępnych uprawnień i wzmocnienia presji na dalsze ograniczanie emisji CO₂. W wyniku rewizji dyrektywy ETS w 2023 r., w ramach pakietu Fit for 55, ustalono bardziej ambitny cel redukcji emisji o 62 % do 2030 r. w porównaniu z poziomem z 2005 r. W tym zakresie nowym celem redukcji emisji objęte zostały również emisje z sektora transportu morskiego od 2024 r. W tym okresie wzmocniono również rezerwę MSR, mocniej przeciwdziałając nadpodaży uprawnień w systemie. Ważnym elementem reformy był również rozwój mechanizmów wspierających transformację – większe środki skierowano do Funduszu Innowacyjnego i Funduszu Modernizacyjnego, których celem jest finansowanie technologii niskoemisyjnych i modernizację sektorów objętych EU ETS. Dodatkowo, od 2026 r. został wprowadzony podatek graniczny CBAM (wcześniej przez 3 lata trwała faza przejściowa jego stosowania), aby wyrównać koszty emisji dla importowanych towarów i zapobiec „ucieczce emisji” poza granice UE. System EU ETS w tym okresie pełni najważniejszą funkcję, jako narządzie, które wspiera osiągniecie celów redukcji emisji i stymulowania inwestycji w technologie niskoemisyjne w ramach polityki klimatycznej UE.

Źródło: KOBiZE na podstawie KE

Reforma przyjęta w 2023 r. w ramach pakietu Fit for 55 doprowadziła również do ustanowienia nowego, odrębnego systemu handlu uprawnieniami do emisji ETS2. System ten obejmie emisje CO₂ powstające w sektorze budynków, transporcie drogowym oraz w części małych instalacji przemysłowych dotychczas nieobjętych EU ETS. ETS2 ma rozpocząć funkcjonowanie od 2028 r. i ma działać równolegle do dotychczasowego systemu EU ETS, przy zastosowaniu odrębnego limitu emisji, zasad monitorowania i mechanizmów stabilizacji rynku. W celu ograniczenia społecznych skutków transformacji związanych z wdrożeniem ETS2 utworzono również Społeczny Fundusz Klimatyczny, finansowany częściowo z przychodów generowanych przez nowy system.