© KOBiZE - Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Przypadający na lata 2021-2030 czwarty okres rozliczeniowy, podzielono na dwa podokresy: 2021-2025 oraz 2026-2030, dla których będzie określany przydział uprawnień. Wprowadzono zasady dostosowania benchmarków do postępu technologicznego. Zmieniono zasady dotyczące sektorów narażonych na zjawisko ucieczki emisji (zmieniono listę sektorów, która to lista będzie obowiązywać przez 10 lat, dodano preferencje dla ogrzewania komunalnego).
Łączna liczba uprawnień do emisji będzie zmniejszana począwszy od 2021 r. o 2,2% rocznie (w trzecim okresie jest to 1,74%). Opracowano bardziej elastyczne zasady przydziału bezpłatnych uprawnień, aby lepiej dostosować poziom przydziału do rzeczywistych poziomów produkcji.
Główne zmiany w zakresie przydziału uprawnień w 4 okresie w porównaniu do zasad obowiązujących w 3 okresie.
3 okres rozliczeniowy | 4 okres rozliczeniowy | |
|---|---|---|
Czas trwania | 1 x 8lat | 2 x 5lat |
Benchmarki | Stałe wartości przez cały okres wyznaczone w oparciu o dane z lat 2007-2008. | Dwukrotnie wyznaczane dla każdego 5 letniego okresu jako skorygowane wskaźniki z III okresu wyznaczone w oparciu o dane z lat 2016-2017 i 2021-2022. |
Wartości znane podczas składania wniosków o przydział | Wartości będą obliczone na podstawie danych zebranych we wnioskach o przydział i opublikowane w decyzji Komisji. | |
Wniosek o przydział KŚW | -Zweryfikowany raport o danych podstawowych -Raport o metodyce procesu zbierania danych -Sprawozdanie z weryfikacji | -Zweryfikowany raport o danych podstawowych -Plan metodyki monitorowania -Sprawozdanie z weryfikacji |
Zasady przydziału bezpłatnych uprawnień
Każda instalacja uczestnicząca w EU ETS została podzielona na tzw. podinstalacje. Z kolei każdej podinstalacji przypisano odpowiedni produkt i benchmark dla tego produktu. Dodatkowo dla każdego produktu określono czy należy on do sektora narażonego na znaczące ryzyko "ucieczki emisji" (dla sektorów narażonych na ryzyko "ucieczki emisji" obowiązują mniej restrykcyjne zasady przydziału bezpłatnych uprawnień w celu ograniczenia ryzyka przeniesienia ich produkcji do krajów, w których przemysł nie ma ograniczeń w zakresie emisji dwutlenku węgla). W wyniku pomnożenia historycznych poziomów produkcji przez odpowiedni benchmark oraz po uwzględnieniu statusu narażenia na ryzyko "ucieczki emisji", otrzymuje się wstępny przydział bezpłatnych uprawnień dla każdej instalacji.
Jeżeli zgłoszone w skali Unii Europejskiej wstępne przydziały uprawnień byłyby większe niż maksymalna liczba uprawnień, jakie można przydzielić bezpłatnie w całym systemie unijnym, w celu dostosowana „zapotrzebowania” na uprawnienia do dostępnej liczby, stosuje się jednolity międzysektorowy współczynnik korygujący. Wynikiem pomnożenia wstępnego przydziału uprawnień przez współczynnik korygujący jest ostateczny przydział bezpłatnych uprawnień do emisji.
Aktualizacja informacji o liczbie instalacji objętych EU ETS w Polsce
Od dnia funkcjonowania systemu handlu uprawnieniami w Polsce minęły ponad dwie dekady. Na początku system obejmował blisko 1100 instalacji. Przez kolejne lata, poprzez zmiany w uwarunkowaniach formalno-prawnych do systemu dołączano kolejne sektory gospodarki i produkty objęte EU ETS. W wyniku połączeń, restrukturyzacji, reform i restrukturyzacji polskiego sektora przemysłowego obniżającego emisyjność, na koniec 2025 roku, w systemie handlu emisjami było 517 aktywnych podmiotów (stan na 31.12.2025 r.)
Składany jednokrotnie | Składany dwukrotnie |
Przydział w oparciu o | Medianę produkcji z lat 2005-2008 lub 2009-2010 | Średnią arytmetyczną produkcji z lat 2014-2018 oraz 2019-2024 |
|---|
Zmiany przydziału | -Znaczące zwiększenie zdolności produkcyjnej -Znaczące zmniejszenie zdolności produkcyjnej -Częściowe zaprzestanie działalności | -Elastyczne zasady corocznego dostosowania przydziału, jeżeli średnia krocząca produkcji z dwóch lat poprzedzających przydział zmniejszyła się lub zwiększyła się o ponad 15% w stosunki do danych bazowych. -Rezygnacja z pojęcia zdolności produkcyjnej |
|---|
-Coroczne sprawozdania z działalności produkcji | -Zweryfikowane raporty roczne o produkcji -Plan metodyki monitorowania dla danych o produkcji |
Carbon Leakage | -100% przydziału dla sektorów CL -Od 80% do 30% przydziału dla sektorów non CL | -100% przydziału dla sektorów CL -30% przydziału dla sektorów non-CL w 2021-2025 -Od 30% do 0% przydziału dla sektorów non CL w 2026-2030 (z wyjątkiem systemów ciepłowniczych) |
|---|
System ciepłowniczy | Brak rozróżnienia. Produkcja ciepła do systemów ciepłowniczych traktowana jak produkcja ciepła do odbiorców spoza ETS nieobjętych CL. | Przydział uprawnień do emisji w związku z produkcją ciepła na potrzeby sieci ciepłowniczych nie będzie po 2026 r. zmniejszany stopniowo do 0 (jak dla innych sektorów nie objętych CL), ale będzie się utrzymywał na poziomie 30% przydziału wstępnego (tj. benchmark pomnożony przez produkcję) |
|---|
Międzysektorowy Współczynnik Korygujący (CSCF) | -Współczynnik liniowy równy 1,74% dla producentów energii elektrycznej -CSCF dla pozostałych instalacji | -Współczynnik liniowy równy 2,2% dla producentów energii elektrycznej stosowany jedynie w przypadku gdy CSCF równy 100%. -możliwość zwiększenia o 3% maksymalnej puli bezpłatnych uprawnień w celu zapobieżenia stosowania CSCF -jeżeli CSCF mniejszy niż 100%, wtedy zastosowany dla wszystkich instalacji |
|---|
