
© KOBiZE - Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami. Wszelkie prawa zastrzeżone.
System handlu uprawnieniami do emisji
Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) jest elementem polityki Unii Europejskiej w zakresie przeciwdziałania zmianom klimatu oraz podstawowym narzędziem redukcji emisji gazów cieplarnianych. System działa od 2005 r. i początkowo obejmował ponad 11 tys. instalacji w sektorze energetycznym i przemysłowym na obszarze UE i Norwegii, które (jako najwięksi emitenci) są odpowiedzialne za blisko połowę unijnej emisji dwutlenku węgla.
W ramach ustalonego limitu uczestnicy systemu otrzymują bezpłatnie lub kupują uprawnienia do emisji. Jedno uprawnienie do emisji daje posiadaczowi prawo do emisji jednej tony CO2 lub równoważnej ilości innego gazu cieplarnianego (gazami cieplarnianymi objętymi systemem ETS są przede wszystkim dwutlenek węgla, a od 2013 r. również podtlenek azotu i perfluorowęglowodory, których emisja wyrażona jest w ekwiwalencie dwutlenku węgla). W każdym roku uczestnik systemu, pod groźbą wysokiej kary finansowej, musi rozliczyć rzeczywistą emisję poprzez umorzenie odpowiedniej liczby uprawnień do emisji. Jeśli instalacja zredukuje emisję, może zachować część posiadanych uprawnień na pokrycie swoich przyszłych potrzeb, albo np. sprzedać je innej instalacji, która posiada za mało uprawnień.
Okresy rozliczeniowe EU ETS
Okres I 2005-2007 | Okres II 2008-2012 | Okres III 2013-2020 | Okres IV 2021-2030 | Okres IV (Fit for 55% 2024-2030) | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
Darmowa alokacja | System aukcyjny (z wyjątkami) | |||||
Stały limit | Limit malejący (-1,74%/rok) | Limit malejący (-2,2%/rok) | Limit malejący (-4,3%/4,4%/rok) + rabasing + transport morski (40%/70%/100%) | |||
Limit określony na poziomie p. czł. (KPRU) | Limit na poziomie UE | |||||
Metodologia alokacji na poziomie p.czł. | Ujednolicona alokacja na poziomie UE | |||||
Benchmarki |
Ucieczka emisji | + CBAM | |||
Brak dodatkowych funduszy | NER300 | Fundusz Modernizacyjny, Fundusz Innowacyjny | + Społeczny Fundusz Klimatyczny | |||
Brak interwencji cenowych | Backloading, MSR | MSR | Mocniejszy MSR, | |||
Bez bankowania | Bankowanie | |||||