Usuwanie CO₂, CCS i CCU

CDR

CDR (ang. Carbon Dioxide Removal, CDR) polega na usuwaniu dwutlenku węgla z powietrza w celu zmniejszenia efektu cieplarnianego wywoływanego przez kumulację zawartości gazów cieplarnianych, w tym CO₂, w atmosferze. Do CDR zaliczamy jedynie rozwiązania naturalne i technologiczne, które przyczyniają się do redukcji CO₂ z atmosfery w ujęciu netto, a nie obniżania nowych emisji (pochodzących np. ze spalenia paliw kopalnych). Wśród CDR wyróżniamy kilka rodzajów technologii: praktyki carbon farming, biochar, przyspieszone wietrzenie skał, zwiększanie zasadowości oceanów, wybrane rozwiązania w ramach wychwytu i składowania CO₂ (CCS) i inne.

CCS

CCS (ang. Carbon Capture and Storage) jest zbiorem technologii umożliwiających wychwyt, transport i składowanie dwutlenku węgla. CCS można podzielić na bezpośredni wychwyt z atmosfery (ang. Direct Air Capture with Carbon Storage, DACCS) i wychwyt pośredni z zakładu generującego emisje CO₂. Wśród instalacji emitujących CO₂ do atmosfery, do których może zostać dostosowana infrastruktura wychwytu pośredniego, znajdziemy zakłady energetyczne spalające paliwa kopalne, np. elektrownie i elektrociepłownie węglowe i gazowe, elektrownie i elektrociepłownie biomasowe, tzw. BECCS (ang. Bioenergy with Carbon Capture and Storage), oraz zakłady przemysłowe (np. cementownie, zakłady produkcji nawozów). Wychwycony CO₂ może być składowany permanentnie (przez nawet kilka tysięcy lat), co umożliwić ma zatłaczanie go w pokładach geologicznych. Spośród wymienionych technologii wychwytu, jedynie DACCS i BECCS zaliczamy do CDR, ponieważ przyczyniają się do powstawania emisji ujemnych (w przypadku BECCS emisje zostały pochłonięte także podczas wzrostu biomasy). Pozostałe rozwiązania wykorzystujące technologie CCS (np. wychwyt emisji pochodzących ze spalenia paliw kopalnych) zmniejszają ilość emitowanego CO₂, jednak w ujęciu netto emisje są nadal dodatnie (nie są usuwane z atmosfery).

CCU

Jeśli na końcu łańcucha wartości wychwycony CO₂ trafi do atmosfery, mówimy o CCU (ang. Sarbon Capture and Utilization) czyli ponownym wykorzystaniu, np. jako wkład do produkcji paliw syntetycznych lub tworzyw sztucznych. Etap łańcucha wartości, na którym rozliczane będą emisje z CCU, są przedmiotem toczących się rozmów dotyczących reformy dyrektywy EU ETS.

Coraz częściej rozważa się wykorzystanie CCS i CCU w sektorach trudnych do dekarbonizacji. Technologie CCS/CCU oraz rozwój rynku ujemnych emisji mogą pomóc szczególnie w redukcji emisji procesowych (powstających m.in. przy produkcji cementu) i będą niezbędne do osiągnięcia przez UE celu neutralności klimatycznej do 2050 r.