Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu

Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK) stanowi długoterminowy dokument przedstawiający kierunki transformacji i założenia polskiej polityki energetyczno-klimatycznej. Wyznacza strategiczne cele w obszarze struktury wytwarzania energii, redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz rozwoju gospodarki. Stanowi punkt odniesienia dla inwestycji prowadzonych w sektorze energetycznym oraz dla innych strategii i programów sektorowych.

KPEiK zawiera krajowe założenia, cele i wkłady w odniesieniu do 5 wymiarów unii energetycznej:

1. obniżenie emisyjności,
2. efektywność energetyczna,
3. bezpieczeństwo energetyczne,
4. wewnętrzny rynek energii,
5. badania naukowe, innowacje i konkurencyjność.

Obowiązek opracowania zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu wynika z rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, czyli tzw. Rozporządzenia Governance, zgodnie z którym państwa członkowskie opracowują krajowe plany strategiczne co 10 lat, a co 5 lat dokonują ich aktualizacji. Obecnie obowiązująca aktualizacja KPEiK została opracowana i przekazana do KE w 2026 r. Dokument odnosi się do realizacji celów klimatyczno-energetycznych do 2030 r., z perspektywą do 2040 r.

Aktualny KPEiK przedstawia dwa scenariusze klimatyczno-energetyczne: WEM (with existing measures), czyli scenariusz referencyjny bazujący na istniejących już politykach i działaniach oraz WAM (with additional measures) tzw. scenariusz przyspieszonej transformacji zakładający wdrożenie dodatkowych działań. Dokument prezentuje następujące perspektywy osiągnięcia celów w odniesieniu do emisji gazów cieplarnianych:

• scenariusz WEM: redukcja emisji o ok. 43% w 2030 r. i o ok. 61% w 2040 r.,
• scenariusz WAM: redukcja emisji o ok. 53% w 2030 r. i o ok. 75% w 2040 r.

Szacunki dotyczą redukcji emisji gazów cieplarnianych w odniesieniu do poziomu ich emisji z 1990 r.

Krajowy plan powstał w wyniku współpracy przedstawicieli kluczowych resortów, środowisk branżowych, naukowych oraz samorządów. W pracach nad dokumentem uczestniczyli również przedstawiciele KOBiZE.

Strategia długoterminowa

Rozporządzenie Governance nakłada na państwa członkowskie obowiązek opracowania strategii długoterminowej obejmującej perspektywę co najmniej 30 lat.

Strategie długoterminowe powinny przyczyniać się do:

• wypełnienia zobowiązań UE i państw członkowskich do redukcji emisji gazów cieplarnianych, poprawy pochłaniania i wspierania sekwestracji CO₂,
• osiągnięcia celu Porozumienia paryskiego tj. utrzymania wzrostu średniej temperatury na świecie znacznie poniżej 2^oC ponad poziom sprzed epoki przemysłowej i kontynuacji starań o ograniczenie wzrostu temperatury do 1,5^oC powyżej poziomów sprzed epoki przemysłowej,
• osiągania długoterminowej redukcji emisji gazów cieplarniach oraz pochłaniania,
• stworzenia w UE efektywnego systemu energetycznego w dużym stopniu opartego na odnawialnych źródłach energii.

Trwają prace nad opracowaniem Długoterminowej Strategii Klimatycznej Polski do 2050 r. Organem wiodącym w jej opracowaniu jest Ministerstwo Klimatu i Środowiska.