© KOBiZE - Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Od wielu lat dyskutowano na forum Konwencji Klimatycznej na temat potencjalnych następców mechanizmów rynkowych ustanowionych w Protokole z Kioto. Podczas Konferencji Stron COP 21 w Paryżu udało się wypracować zapisy określone w artykule 6 dające podwaliny pod następców mechanizmów elastycznych Protokołu z Kioto. Istotne z punktu widzenia mechanizmów rynkowych są elementy, które znalazły się w artykułach 6.2 - Umowy pomiędzy państwami i 6.4 – Mechanizm redukcji emisji w ramach Porozumienia Paryskiego (PACM).
Zgodnie z art. 6.2 Porozumienia Paryskiego, wyniki działań mitygacyjnych, a więc również rezultaty konkretnych działań redukujących emisje, mogą być przeznaczone do wymiany międzynarodowej – wprowadzono tutaj termin Internationally Transferred Mitigation Outcomes (ITMOs). Artykuł 6.2 określa zasady na bazie których ITMO mogą podlegać zbywaniu i nabywaniu na podstawie umów dwustronnych i wielostronnych, zawieranych między państwami.
Państwo sprzedające może zdecydować o przeznaczeniu części swojej redukcji emisji na cele transferu międzynarodowego w formie ITMO. Te redukcje emisji powinny wykraczać poza to, do czego zobowiązało się w ramach realizacji swojego NDC. W ten sposób może mobilizować dodatkowe środki finansowe, a także technologiczne. Natomiast państwo kupujące, które nabywa ITMOs, może wykazać się nimi w celu dopełnienia swoich zobowiązań redukcyjnych w ramach NDCs, w sposób efektywny kosztowo. Wytransferowane z kraju sprzedającego redukcje emisji, w takim wypadku nie mogą być już zaliczane na poczet realizacji NDC kraju sprzedającego. Ta zasada unikania „podwójnego liczenia” redukcji emisji jest podwaliną systemu artykułu 6 Porozumienia paryskiego.
Źródło: opracowanie własne na podst. https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement/article-6/article-62
Zgodnie z art. 6.4 Porozumienia Paryskiego, na bazie centralnie zatwierdzanych działań redukcyjnych, państwa mogą generować, a także zbywać i nabywać jednostki przeznaczone do wymiany międzynarodowej poprzez scentralizowany mechanizm Paris Agreement Crediting Mechanism (PACM), którym przy wsparciu Sekretariatu UNFCCC zarządza Ciało Nadzorujące mechanizm z art. 6.4 Porozumienia z Paryża (SBM - Supervisory Body).
Państwo, w którym realizowane są konkretne działanie redukcyjne (projekt), przedkłada go za pośrednictwem niezależnych weryfikatorów do zatwierdzenia przez Ciało Nadzorujące. Jeżeli dane działanie spełnia wszystkie wymogi, zostaje zarejestrowane i można w ramach jego funkcjonowania wydawać jednostki (kredyty) poświadczające redukcję emisji. Państwo gospodarz może zadecydować o autoryzacji tych kredytów na cele rozliczania celów międzynarodowych, wtedy państwo nabywające może z ich pomocą rozliczać swoje zobowiązania redukcyjne. Tak wytransferowane redukcje emisji kwalifikują się jako tzw. Internationally Transferred Mitigation Outcomes (ITMOs) i w zgodzie z zasadami artykułu 6 Porozumienia Paryskiego, nie mogą być już zaliczane na poczet NDC kraju gospodrza. Natomiast jeśli nie otrzymają autoryzacji, będą traktowane jako tzw. Mitigation Contribution Units - MCUs. Wówczas nie wykorzystuje się ich na cele rozliczeniowe NDC, a mogą być przeznaczone na przykład do wykazania finansowania działań mitygacyjnych na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatu.
Źródło: opracowanie własne na podstawie https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement/article-64-mechanism
