© KOBiZE - Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Każdy operator statku powietrznego objęty systemem EU ETS lub operator CORSIA objęty mechanizmem CORSIA zobowiązany jest do monitorowania i raportowania emisji dwutlenku węgla pochodzących z wykonywanych przez niego operacji lotniczych. Dodatkowo operatorzy statków powietrznych objęci systemem EU ETS od 2025 roku monitorują i raportują skutki inne niż emisja dwutlenku węgla.
Monitorowanie emisji dwutlenku węgla oraz skutków innych niż emisja dwutlenku węgla dotyczy działań lotniczych wykonywanych w pełnym roku kalendarzowym, tzn. proces monitorowania rozpoczyna się z dniem 1 stycznia i kończy z dniem 31 grudnia dla danego roku.
W trakcie procesu monitorowania zbierane są m.in. informacje o ilości paliwa zużytego w trakcie lotów, charakterystyce wykonanych lotów czy też dane o parach lotnisk, pomiędzy którymi został wykonany dany lot. Informacje te wykorzystywana są następnie do określenia emisji dwutlenku węgla wygenerowanej w danym roku przez operatora statku powietrznego.
Przed przystąpieniem do monitorowania emisji dwutlenku węgla, operator statku powietrznego lub operator CORSIA zobowiązany jest posiadania zatwierdzonego planu monitorowania emisji z operacji lotniczych (dalej: plan monitorowania). Zatwierdzenia planu monitorowania dokonuje wyznaczony do tego zadania organ właściwy. W przypadku Rzeczypospolitej Polskiej, rolę organu właściwego pełni minister właściwy ds. klimatu.
Zatwierdzenia planu monitorowania dokonuje się poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej plan monitorowania. Przed wydaniem decyzji zatwierdzającej plan monitorowania, operator statku powietrznego lub operator CORSIA zobowiązany jest do złożenia do ministra właściwego ds. klimatu odpowiedniego wniosku. Wymóg złożenia wniosku o zatwierdzenie planu monitorowania jest jednym z ważniejszych procesów, które powinny być zrealizowane z uwzględnieniem ściśle określonych zasad i terminów.
1. Plan monitorowania
Plan monitorowania zawiera procedury i algorytmy, dzięki którym operator statku powietrznego lub operator CORSIA przygotowuje zestaw informacji wymagany do przeprowadzenia poprawnego procesu obliczenia całkowitej wielkości emisji dwutlenku węgla wprowadzonej do atmosfery w danym roku kalendarzowym lub wyznaczenia emisji ekwiwalentu emisji dwutlenku węgla w przypadku skutków innych niż emisja dwutlenku węgla. W celu ujednolicenia procesu przygotowania planów monitorowania w Unii Europejskiej, jako standardowy szablon planu monitorowania wykorzystuje się formularz opracowany przez Komisję Europejską. Formularz przeznaczony do wykorzystania przez operatorów statków powietrznych i operatorów CORSIA dostosowany został do polskiej wersji językowej.
2. Przegląd i zmiany w planie monitorowania
Plan monitorowania powinien odzwierciedlać charakter i funkcjonowanie operatora statku powietrznego, a co za tym idzie, również zmiany dotyczące kulowych parametrów objętych planem. Waga danej zmiany wpływa na konieczność aktualizacji planu monitorowania, w związku z tym operator statku powietrznego powinien dokonywać regularnych przeglądów planu monitorowania pod kątem jego udoskonaleń bądź dostosowania do zaistniałej zmiany. Plan monitorowania należy zaktualizować jeżeli zmiana wprowadzona przez operatora w istotny sposób wpłynęła na wielkość emisji pochodzących z wykonywanych operacji lotniczych. Szczegółowy opis zmian kwalifikujących plan monitorowania do zmiany znajduje się w art. 14 i 15 rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/2066.
Zmiany do planu monitorowania wprowadza się również obowiązkowo, w przypadku gdy uprawniona jednostka dokonująca weryfikacji raportu rocznego w sprawozdaniu z weryfikacji zamieści stosowne zalecenia.
