Raporty w ramach UNFCCC i Porozumienia paryskiego

Państwa będące stronami Konwencji Klimatycznej są zobowiązane do przekazywania do Sekretariatu UNFCCC konkretnych informacji i sprawozdań.

Polska, tak jak inne Strony Konwencji Klimatycznej wymienione w Załączniku I, zobowiązana jest do przedkładania do Sekretariatu UNFCCC m.in.:

a) krajowej inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych – co rok;

b) dwuletniego raportu transparentności (Biennial Transparency Report, BTR) – co dwa lata;

c) raportu rządowego (National Communication, NC)^[1] – co cztery lata.

KOBiZE, realizując obowiązki wynikające z Ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, przygotowuje projekty raportów w zakresie wypełniania zobowiązań wynikających z Konwencji klimatycznej zgodnie z wymogami zawartymi w wytycznych określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej lub umowach międzynarodowych.

Dwuletni raport transparentności (BTR)

W ramach Porozumienia Paryskiego wprowadzono nowe zasady sprawozdawczości państw w ramach UNFCCC, tzw. wzmocnione ramy przejrzystości (Enhanced Transparency Framework, ETF). System ten opiera się na dwuletnich raportach transparentności (Biennial Transparency Report, BTR), które zastąpiły wcześniej funkcjonujące w ramach Konwencji Klimatycznej raporty dwuletnie (Biennial Reports, BR).

Raporty BTR pozwalają na zapewnienie wysokiego poziomu przejrzystości działań podejmowanych przez państwa na całym świecie i umożliwiają wzmacnianie odpowiedzialności, porównywalności i wzajemnego zaufania w odniesieniu do wysiłków podejmowanych przez Strony w odpowiedzi na zmiany klimatu.

Pierwszy polski raport transparentności (BTR1) został opracowany przez KOBiZE i przekazany do UNFCCC pod koniec 2024 r. Do głównych kwestii ujętych w tym raporcie należą m.in.: krajowa inwentaryzacja gazów cieplarnianych, krajowe polityki i działania oraz postępy w realizacji i osiąganiu przyjętego w ramach Porozumienia Paryskiego tzw. wkładu ustalanego na poziomie krajowym (NDC), informacje o konsekwencjach zmian klimatu i adaptacji do nich oraz informacje o udzielaniu przez Polskę wsparcia finansowego i transferu technologii. Międzynarodowy przegląd tego raportu odbył się w kwietniu 2026 r.

Raport rządowy (NC)

Raporty rządowe (National Communications, NC) to oficjalne, regularnie składane do UNFCCC dokumenty, w których państwa przedstawiają szczegółowe informacje na temat swojej polityki klimatycznej, emisji gazów cieplarnianych oraz działań podjętych w celu realizacji zobowiązań wynikających z Konwencji Klimatycznej^[2]. W przypadku Polski i innych krajów rozwiniętych, raporty te składane są co cztery lata, a ich zakres jest nieco szerszy i ogólniejszy aniżeli w przypadku raportów BTR. Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z wytycznymi Konwencji, w latach, w których terminy składania BTR i NC się pokrywają, Polska może złożyć jeden skonsolidowany raport. W takim wypadku raport NC zawierałby zakres BTR i poszerzony byłby m.in. o informacje w zakresie badań naukowych i systematycznej obserwacji klimatu, programów edukacyjnych i podnoszenia świadomości społecznej o klimacie.

Ostatni, 8. Raport Rządowy Polski dla Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (8NC) został opracowany i przekazany przez Polskę do Sekretariatu UNFCCC zgodnie z terminem w 2022 r., razem z Piątym Raportem Dwuletnim (5BR).