Krajowy Program Ograniczania Zanieczyszczenia Powietrza - KPOZP

Krajowy Program Ograniczania Zanieczyszczenia Powietrza (KPOZP) jest strategicznym dokumentem rządowym określającym kluczowe kierunki działania na rzecz redukcji emisji głównych zanieczyszczeń w celu poprawy jakości powietrza w Polsce:

• dwutlenku siarki (SO₂),
• tlenków azotu (NO_X),
• amoniaku (NH₃),
• niemetanowych lotnych związków organicznych (NMLZO),
• pyłu o najmniejszej frakcji (PM2,5).

Obowiązek opracowania KPOZP wynika z tzw. Dyrektywy NEC (ang. National Emission Ceilings Directive), która zobowiązuje państwa członkowskie do osiągnięcia określonych poziomów jakości powietrza, mając na względzie ograniczanie negatywnych skutków i zagrożeń dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Dla każdego państwa członkowskiego dyrektywa określa procentowe cele redukcyjne do osiągnięcia do 2030 r. (względem poziomu emisji w 2005 r.) dla kluczowych antropogenicznych zanieczyszczeń powietrza.

KOBiZE opracowuje projekt Krajowego programu ograniczania zanieczyszczenia powietrza (KPOZP) dla ww. zanieczyszczeń. KPOZP powinien zawierać:

• odniesienie do krajowych polityk i priorytetów w zakresie ochrony powietrza oraz klimatyczno-energetycznych,
• aktualny stan emisji kluczowych zanieczyszczeń do powietrza i prognozowaną ścieżkę redukcji emisji tych substancji,
• instrumenty i działania niezbędne do osiągnięcia wymaganych poziomów redukcji emisji,
• odpowiednie wskaźniki do monitorowania postępów.

Pierwszy KPOZP został uchwalony przez Radę Ministrów w 2019 r. Dokument aktualizowany jest nie rzadziej niż co 4 lata, a pierwsza aktualizacja KPOZP miała miejsce w 2023 r. W cyklach rocznych opracowywane jest sprawozdanie z realizacji KPOZP, przedkładane Radzie Ministrów.

Informacje gromadzone w procesie monitorowania polityk i działań mających wpływ na redukcję emisji zanieczyszczeń powietrza są wykorzystywane do prac nad aktualizacjami KPOZP jak i rocznymi sprawozdaniami z ich realizacji.