Akty prawne

W niniejszym zestawieniu zgromadzone zostały akty prawa polskiego i unijnego, które bezpośrednio regulują mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ (CBAM). Inne akty dotyczące unijnej polityki klimatycznej można znaleźć w dedykowanej zakładce.

W celu uproszczenia procesu wyszukiwania właściwego dokumentu poszczególne akty normatywne zostały opatrzone krótką informacją dotycząca zakresu przedmiotowego spraw, które zostały w nich uregulowane oraz linkiem odsyłającym odpowiednio do tekstu aktu prawnego na stronie ISAP (Internetowego Systemu Aktów Prawnych) Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej lub Bazy aktów prawnych Unii Europejskiej Eux-Lex.

Uwaga: Teksty ujednolicone dostępne pod ww. linkami służą celom informacyjnym. Wiążące prawnie są teksty autentyczne aktów prawnych.

Akty prawa polskiego wykonujące prawo UE:

Ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2026 r. poz. 526) to zbiór przepisów regulujących m.in. powołanie i zadania Krajowego ośrodka bilansowania i zarządzania emisjami (KOBiZE) oraz wykonująca częściowo zadania dotyczące CBAM, określona w przepisach prawa unijnego, w szczególności w przepisach Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956, ustanawiającego CBAM.

W odniesieniu do CBAM, ustawa m.in. reguluje zagadnienia związane z raportowaniem emisji w okresie przejściowym, które nie zostały uregulowane bezpośrednio w przepisach rozporządzenia wykonawczego Komisji Europejskiej 2023/1773, szczegółowo dookreśla przepisy prawa krajowego dotyczące procedury korekty kwartalnych sprawozdań CBAM oraz kompetencje KOBiZE w tym zakresie, wdraża przepisy prawa UE przewidujące nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za brak podjęcia niezbędnych działań w celu dopełnienia obowiązku złożenia prawidłowego i kompletnego sprawozdania CBAM i czyni właściwym w tym zakresie organy inspekcji ochrony środowiska.
Nadto ustawa ustanawia zasady uzyskiwania dostępu do rejestru CBAM poprzez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC), jak również tworzy podstawy prawne do ustanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu organem właściwym w sprawie przyznania, odmowy przyznania oraz cofnięcia statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM oraz przewiduje możliwość zasięgnięcia przez DIAS w Poznaniu opinii KOBiZE w toku postępowania w tym przedmiocie.

Akty prawa UE:

Akt podstawowy:

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. ustanawiające mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (Dz. Urz. UE L 130 z 16.05.2023, s. 52, ze zm.), zwane także „rozporządzeniem CBAM”, ustanawia mechanizmem dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ (ang. Carbon Border Adjustment Mechanism - CBAM) i określa zasady jego funkcjonowania. Mechanizm CBAM dotyczy importu na obszar celny UE określonych w tym rozporządzeniu towarów z sektorów cementu, żelaza i stali, aluminium i nawozów oraz wodoru i energii elektrycznej. Wprowadzenie CBAM ma zachęcać kraje spoza Unii Europejskiej do wykorzystywania czystej technologii do produkcji w przemyśle oraz ma prowadzić do wyrównywania konkurencji unijnych i pozaunijnych producentów ww. towarów, a tym samym ma zapobiegać zjawisku „ucieczki emisji”. Rozporządzenie CBAM określa podstawowe obowiązki podmiotów importujących ww. towary, w tym ustanawia obowiązek uzyskiwania statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM oraz determinuje podstawowe zasady ustalania, raportowania i rozliczania emisji gazów cieplarnianych wbudowanych w towary przywożone na obszar celny Unii Europejskiej.

Rozporządzenie to zostało uzupełnione o szereg aktów wykonawczych i akt delegowany. Poniżej zostały one przywołane, w podziale na okres i zagadnienia, do których się odnoszą.

Rozporządzenie wykonawcze dot. okresu przejściowego: